نه ماه پيش ATI قدرت‌مند ترين كارت‌گرافيك خود را به نام Radeon X850XT معرفي نمود و با اقتدار تاج سلطنت را از آن خود كرد و اما ديري نپاييد كه NVIDIA با Geforce 7800 GTX گوي سبقت را ربود . پردازنده‌هاي گرافيكي «رادئون» سري 1000 يا Radeon X1000 كه اخيرا توسط ATI معرفي شده‌اند با نوآوري‌هاي خود عرصه رقابت را براي NVIDIA نه تنها در بازار كارت‌گرافيك‌هاي گران‌قيمت بلكه در تمام رده‌هاي قيمتي، تنگ‌تر كرده‌اند . اين خانواده جديد با سه «پردازنده‌گرافيكي» يا GPU به نام‌هاي Radeon X1800 (با كد R520) در رده كارت‌گرافيك‌هاي «گران قيمت» ، Radeon X1600 (با كد RV530) در رده كارت‌گرافيك هاي «ميان قيمت» و Radeon X1300 (با كد RV515) در رده كارت‌گرافيك‌هاي «ارزان قيمت» عرضه شده‌اند. برخلاف نه ماه پيش كه ATI با Radeon X850 تنها جايگاه خود را در عرصه كارت‌گرافيك هاي گران‌قيمت بهبود بخشيد اين بار با خانواده «رادئون» سري 1000 محصولات بسيار متنوعي براي سليقه ها و بودجه‌هاي مختلف عرضه كرده‌ است. ويژگي‌هاي اصلي اعضاي اين خانواده در جدول شماره (1) نشان داده شده است.

جدول شماره (1) : اعضاي خانواده «رادئون» سري 1000

اعضاي اين خانواده اولين GPUهايي مي‌باشند كه از فن‌آوري ساخت 90 نانومتري بهره مي‌برند اين در حالي است كه فن‌آوري ساختG70 (كد پردازنده ‌گرافيكي Geforce 7800) - مدرن‌ترين پردازنده‌‌گرافيكي NVIDIA - 110 نانومتري مي‌باشد لذا فركانس‌هاي بي‌سابقه و حجم فوق‌العاده زياد ترانزيستورها، GPUهاي Radeon X1000 را متمايز خواهد كرد. همچنين با بخدمت گرفتن سايه‌زن‌هاي نسخه 3 در پردازنده هاي گرافيكي اين سري پشتيباني از توابع و دستورالعمل‌هاي DirectX 9.0c تضمين شده است . با وجود اينكه بيش از يك سال از عرضه DirecX 9.0c مي‌گذرد پردازنده هاي اين خانواده اولين پردازنده‌هاي گرافيكي ATI مي‌باشد كه كاملا از توابع و دستوالعمل‌هاي آن پشتيباني مي‌كنند.

ATI برخلاف نسل‌هاي قبلي پردازنده‌هاي گرافيكي خود كه اغلب فن‌آوري‌ها و ويژگي‌هاي مثبت يا منفي معماري خود را از GPUهاي نسل پيش به ارث مي‌بردند، اين بار پردازنده‌هاي گرافيكي سري 1000 را با يك معماري كاملا نوين و متفاوت با معماري Radeon X850 طراحي و عرضه كرده. مهمترين دليل تاخير در معرفي و عرضه آنها به بازار مربوط به پيچيدگي‌هاي طراحي اين معماري كاملا نوين باشد. كه اين تاخير، تسلط Geforce 7800 را بر بازار كارت‌گرافيك‌هاي گران‌قيمت ساده‌تر ساخته است.

معماري جديد پردازنده‌هاي‌گرافيكي «رادئون» سري 1000 با بهينه‌سازي‌هايي كه در آن صورت گرفته بسيار پيچيده گشته است، در ادامه به برخي از مهمترين ويژگي‌هايي كه اين معماري را متمايز ساخته اشاره خواهد شد:

• پشتيباني سايه زن هاي نسخه 3

Shaders Version 3.0 استاندارد خط لوله هاي راس و پيكسلي است كه پشتيباني از آنها در واسط گرافيكي DirectX 9.0c شركت مايكروسافت گنجانده شده. نسل قبلي پردازنده‌هاي گرافيكي ATI از سايه‌زن‌هاي نسخه 2 و DirectX 9.0b پشتيباني مي‌كردند به همين دليل در بازي‌هاي امروزي كه بر اساس دستورالعمل‌ها و توابع موجود در رابط گرافيكي DirectX9.0c طراحي شده‌اند عملكرد قابل قبولي ارئه نمي‌كنند، با توجه به اينكه اغلب بازي هاي امروزي از جديدترين رابط گرافيكي موجود يعني DirectX 9.0c بهره مي‌برند پشتيباني از اين رابط در محصولات جديد ATI اجتناب ناپذير مي‌بود.

پس از گذشت يك ماه از عرضه كارت گرافيك‌هاي «رادئون» سري 1000 منابع اينترنتي خبرهاي ضدونقيضي را در مورد پشتيباني كامل R520 از سايه‌زن‌هاي نسخه 3 منتشر نمودند . اين شايعات از آنجا آغاز گشت كه خريداران متوجه شدند بر خلاف كارت‌گرافيك‌هاي ديگر، امكان فيلترگذاري روي بافت‌هاي راسي در كارت‌گرافيك جديد ATI وجود ندارد. اين فيلترگذاري مستقيما توسط بخش «كدگشايي بافت‌هاي راسي» يا Vertex texture fetch در پردازنده‌هاي گرافيكي ايجاد مي‌شود كه ATI در معماري جديد خود اين بخش را حذف كرده است. پس از گذشت چندين هفته در مصاحبه‌اي كه سايت iXBT با مدير بخش مهندسي ATI ترتيب داده بود در اين باره توضيحات افشاكننده‌اي داده شد: « نميتوان انكار كرد كه واحد «كدگشايي بافت‌هاي راسي» بخش كاربردي مي‌باشد اما حذف اين واحد دركارت گرافيك‌هاي Radeon X1000 يك تصميم سنجيده شده است ، واحد بافت گذاري كامل (مشابه آنچه در G70 استفاده شده) به ويژه در پردازنده «رادئون» x1800 كه داراي 8 خط لوله راسي مي‌باشد، سطح بسيار زيادي از هسته پردازنده را به خود اختصاص مي‌دهد. از طرف ديگر تاثير يك واحد بافت‌گذاري كامل محدود مي‌باشد يعني بهره‌گيري از بخش كدگشايي بافت هاي راسي در بازي ها بسيار نادر است و اختصاص دادن سطح گسترده‌اي از هسته پردازنده‌گرافيكي براي واحدي كه از آن به ندرت استفاده خواهد شد منطقي نيست . من تاكنون بازي Direct3D مشاهده نكرده‌ام كه از اين واحد بهره ببرد و تنها بازي OpenGL شناخته شده‌اي كه اين ويژگي در آن به خدمت گرفته شده بازي IL-2 است. براي توسعه دهندگان بازي كه قصد دارند از واحد «كدگشايي بافت‌هاي راسي» استفاده كنند ما راه حل هاي بهتري را ارائه كرده‌ايم... ».

با اين وجود پردازنده‌هاي گرافيكي «رادئون» سري 1000 كاملا از توابع DirectX 9.0c پشتيباني مي‌كنند و اين موضوع به تاييد مايكروسافت نيز رسيده است . در واقع بخش محذوف در اين پردازنده‌ها جزو ملزومات رسمي DirectX 9.0c نيست و نگراني‌ها و شايعات ايجاد شده توجيه علمي مشخصي ندارند .

• فن آوري ساخت 90 نانومتري

يك از مزيت هاي پردازنده گرافيكي R520 نسبت بهG70 در فن آوري ساخت كوچكتر آن خلاصه شده است . همانطور كه ميدانيد G70 با فن‌آوري ساخت 110 نانومتري توليد مي‌گردد به اين معني كه گيت هريك از ترانزيستورهاي تشكيل دهنده اين پردازنده‌گرافيكي 110 نانومتر طول دارد. به اين ترتيب ATI توانسته تعداد ترانزيستورهاي تشكيل دهنده R520 را به رقم باورنكردني 321 ميليون افزايش دهد . در زمان معرفي Geforce 7800GTX ، NVIDIA در معرفي‌نامه‌هاي محصول جديد خود با افتخار رقم 302 ميليون ترانزيستور تشكيل‌دهنده GPU جديداش را ملاكي براي برتري آن مطرح مي‌كرد، اما حالا ... .