ويندوز ويستا تعدادي ابزار جالب و كارا را براي عيب یابی سيستم , حافظه و شبكه ارايه داده است كه تحت عنوان Diagnostics Tools آنها را معرفي مي كنيم .

با روشي ديگر شما مي تونيد از Reliability and Performance Monitor براي چك كردن سيستم خود از وجود Error بهره بگيريد تا اين وسيله براي شما گزارش كاملي از اشكالات فعلي سيستم ارايه دهد. اگر بعنوان تكنيسين نگهداري سيستم فعاليت مي كنيد اين گزارش كامل مي تواند راهكاري براي تهيه يك Script نگهداري پيشگيرانه مورد استفاده قرار گيرد .

براي توليد اين گزارش بايستي بر روي Performance Information and Tools   در كنترل پنل كليك كنيد و سپس در سمت چپ بر روي Advanced Tools كليك نماييد. در پنجره اي كه براي شما باز مي شود : Generate A System Health Report را كليك كنيد .

ويستا مدت زمان كوتاهي براي عيب يابي سيستم شما صرف مي كند و نهايتا گزارشي از سيستم ارايه مي دهد . راه ميانبري هم براي استفاده از اين وسيله هست و آن :

C:windowssystem32perfmon.exe /report

در شكل زير اين گزارش را مي بينيد . همانطور كه ملاحظه مي كنيد دو اشكال را يافته است :

 اگر بخواهيد از اين گزارش بعدا نيز استفاده كنيد و يا بعدا آن را مورد بررسي قرار دهيد احتياجي نيست دوباره تمام مراحل را براي گزارش گيري طي كنيد. به راحتي مي توانيد وارد Reliability and Performance Monitor شده و Report ذخيره شده را در سمت چپ از طريق پوشه Reports باز كنيد . تمام نسخه‌هاي ويستا ( به غير از Starter ) همچنين داراي يك وسيله ديگر براي عيب يابي Memory هستند كه مي تواند RAM سيستم شما را از لحاظ اشكالات فيزيكي تست كند . اين ويژگي در Administrative Tools وجود دارد .  Memory Diagnostic Tool .اين ابزار نمي‌تواند تحت ويندوز اجرا شود بنابراين اگر بخواهيد آن را اجرا كنيد ناچارا سيستم بايستي Reboot شود . يا مي تونيد آن  را زمانبندي كنيد تا در Restart بعدي بطور خود كار اجرا شود . دو شكل زير رابط اين وسيله و اجراي آن را نشان مي دهد :

ويندوز از شما خواهد پرسيد كه اگر سيستم Crash كرد آيا Memory Diagnostic داخلي را اجرا كند يا خير ( در صورتيكه احتمال بدهد اين Crash ناشي از خطايي در Memory Module باشد .) تمام نسخههاي ويستا ( باز هم غير از Starter ) حاوي يك وسيله ديگر براي عيب يابي شبكه هستند كه از طريق آيكون جديد كه در كنترل پنل قرار گرفته است قابل دسترسي مي باشد . اين آيكون جديد Networking and Sharing Center  نام دارد .  از اين طريق همچنين مي توانيد Setting هاي مختلفي براي شبكه خود تعين كنيد. براي چك كردن اينكه چرا شبكه شما به درستي كار نمي كند بر روي Diagnose And Repair كليك كنيد ( سمت چپ ) اگر دقيقا در شكل زير دقت كنيد متوجه خواهيد شد كه سيستم فعلي به درستي به شبكه محلي متصل شده است ولي شبكه در اتصال به اينترنت دچار مشكل شده است .

 مي توانيد اين نكته را با وجود يك X قرمز رنگ مشاهده كنيد . بعد از عيب يابي, ويندوز اشاره كرده است كه اشكالاتي در نحوه پيكر بندي DNS وجود دارد . در حقيقت مشكل اين بود كه مودم پهن باند خاموش بوده است !

ويندوز ويستا همچنين مي تواند شما را از وجود مشكلي در Hard Disk مطلع كند قبل از اينكه مشكل حاد تري ايجاد شود . تا هر چه سريع تر بتوانيد از داده هاي خود پشتيبان تهيه كنيد .  

ويستا آيكون جديدي در كنترل پنل دارد تحت عنوان : Reports and Solutions كه مي توانيد از طريق آن به تمام اشكالات موجود روي سيستم نگاهي بياندازيد و در صورت تمايل براي مايكروسافت ارسال كنيد تا راه حل آن براي شما ارايه شود .